Resinoïden en balsem noten in de aromatherapie

Foto (c) iStock

Het woord balsem duidt op een aromatische en olieachtige grondstof afkomstig van planten uit diverse botanische families. Bijvoorbeeld:

• Benzoëboom Sumatra (Styrax benzoin) en Benzoëboom Siam EO (Styrax tonkinensis)
• Kopal, Copaiva balsem, Copaiba balsem (Copaifera officinalis)
• Perubalsem (Myroxylon balsamum pereirae, Myroxylon pereirae)
• Tolu, Tolubalsem, Balsemboom (Myroxylon balsamum balsamum)
• Styrax (Liquidambar orientalis en L. styraciflua)

Hoewel minder gebruikelijk, kunnen ook sparren en dennen uit de Coniferen orde als balsem benoemd worden. Het in de aromatherapie gebruikt plantdeel is hier echter de naald, de takjes of de bes, niet de balsemachtige harsen.

Sommige soorten dragen een verwijzing naar het begrip balsem in de botanische naam: balsamea  voor Balsemspar, Balsemzilverspar (Abies balsamea); balsamifera voor Amyris (Amyris balsamifera); balsamum voor de eerder genoemde Tolu, Tolubalsem, Balsemboom (Myroxylon balsamum var. balsamum) …

Tot slot, een aantal andere soorten kunnen als balsem benoemd worden:

• Labdanum, de absolue van Zonneroosje of Cisteroos (Cistus ladaniferus)
• Mirre (Commiphora myrrha, C. molmol)
• Opoponax (Commiphora erythraea) (soms Zoete Mirre genoemd)
• Vanille (Vanilla planifolia, V. fragrans)
• Wierook, Oliban (Boswellia sacra, B. carteri)

→ Lees verder onder de afbeelding

Essentiële olie

De essentiële olie wordt bekomen door stoom- of hydrodistillatie van de resinoïde.

Resinoïde

De resinoïde wordt bekomen door oplossing in ethanol van oleoharsen (Engels: oleoresin). Een resinoïde is vergelijkbaar met een concrète: beide gebruiken een gelijkaardige extractiemethode op basis van solventen. Wanneer de grondstof geen oleohars is, spreekt men van een concrète.

Oleohars

Oleoharsen bevatten harsachtige verbindingen en een reeks vluchtige bestanddelen, waaronder benzoëderivaten en kaneelderivaten, en zijn op te delen in:

a/ oleohars door extractie: Vanille absolue is bijvoorbeeld een oleohars extractie (Engels: extracted oleoresin), samengesteld uit harsachtige verbindingen en vluchtige bestanddelen;

b/ oleohars door exsudatie (geëxtraheerd): bijvoorbeeld Mirre (Commiphora myrrha, C. molmol) en Wierook, Oliban (Boswellia sacra, B. carteri).

Balsem noten ontstaan wanneer balsems door de parfumeur worden opgenomen in geurcomposities en dus op eenzelfde wijze wanneer balsem essentiële oliën deel uitmaken van een mengsel (blend). Ze worden als geurige, warme en zachte noten ervaren.

De grote klassieker zijn Vanille, Labdanum, Tolu, Benzoë (Sumatra en Ssiam), Styrax – met de kruidige Wierook, Mirre  en Opoponax (Opopanax) in het uiterste spectrum.

Balsem noten worden in de parfumerie aan de oriëntaalse of oosterse geurfamilie toegekend.

Terzijde: in de parfumerie duidt het begrip balsamico op een geurkenmerk dat verwijst naar de rijping van gekookte most (het versgeperste sap van druiven) in houten vaten, die balsamicoazijn levert. Balsamico kan in de betekenis van een geurkenmerk naast rokerig, verbrand of dierlijk geschaard worden.

Wens je bij te leren over geurfamilies, -kenmerken en -noten in de aromatherapie?

In Les 5 van de Basisopleiding Aromatherapie & Aromatische Plantenextracten besteden we uitgebreid aandacht aan mengen op basis van geurfamilies.

a/ Essentiële oliën

Benzoëboom Sumatra EO en Echte lavendel EO vormen een wonderlijk duo. Experimenteer met het ruiken aan, en het mengen van:

• Benzoëboom Sumatra EO (Styrax benzoin, oleohars)
• Echte lavendel EO (Lavandula angustifolia angustifolia, bloeiende top)

Hou je niet van Lavendel, vervang Lavendel door Damascener roos absolue, EO of verdunde EO (Rosa × damascena, bloemblaadjes).

b/ Absolues

In Roller blending met Cisteroos & andere legendarische oliën

beschrijf ik een roller op basis van onder meer:

• Labdanum, de absolue van Zonneroosje of Cisteroos (Cistus ladaniferus)
• Mirre EO (Commiphora myrrha, C. molmol)
• Vanille maceratie (Vanilla planifolia, V. fragrans)

Lees over Labdanum en amber geuren ook:

De geuren van de zomer: van Ambre Solaire tot Monoi

Geniet!

Foto (c) iStock

Dit artikel is auteursrechtelijk beschermd. Contacteer me indien je een uittreksel wenst te gebruiken.

Literatuur